झगडीयाले चलाएको देश

राज्य चलाउनेविरुद्ध मुद्दा

मङ्लबार, फाल्गुन २९, २०७४



राष्ट्रपतिदेखि प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेतासम्म अदालतमा तारिख धाउदै

काठमाडौं । वादी प्रतिवादीका रुपमा अदालतमा मुद्दा खेप्नेलाई कानुनी भाषमा झगडीया भनिन्छ । दाजुभाई, बुबाछोराबीच अंशबण्डाका विषयमा मुद्दा चल्नु, छिमेकी–छिमेकीबीच जग्गाका विषयमा लामो समय मुद्दा चल्नु, तारिख धाउनु सामान्य विषय बनिसकेको छ । तपाईलाई अनौठो लाग्न सक्छ, राज्यको मर्यादा क्रममा पहिलो नम्बरमा रहने राष्ट्रपति देखि १० औं नम्बरमा रहने प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेतासम्म अदालतमा झगडीयाका रुपमा तारिख धाउन व्यस्त छन् ।

मर्यादा क्रममा उच्च रहेकोविरुद्ध किटान गरेर परेका र नाम समेत जोडिएका केही थोरै मुद्दा फैसला भए पनि धेरै मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा विचाराधिन छन् । खोज्दै जाने क्रममा नेपालमा पञ्चायतकालदेखि अहिले गणतन्त्र आइकसकेको अवस्थामा पनि राज्य चलाउनेहरू धेरैले सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा खेपेको पाइन्छ ।

अहिले सर्वोच्चमा राष्ट्रपतिदेखि कार्यपालिका, न्यायपालिका र व्यवस्थापिका सबै प्रमुखहरूले मुद्दा खेपिरहेका छन् । मर्यादाक्रममा पहिलो नम्बरमा रहने राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीमाथि राष्ट्रियसभामा मनोनितका विषयलाई लिएर सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा विचाराधिन छ । सपथको बाटो खुलेपनि फैसला सुनाइएको छैन् ।

अहिलेको १ देखि १० नं. वरियताक्रममा रहेका सवैले मुद्दा खेपिरहेका छन् । मन्त्रिपरिषदबाट गरेको पहिलो निर्णयमा नै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दायर भएको छ । ओलीले कांग्रेसले राष्ट्रियसभाका सिफारिस गरेका तीनजनाको नाम रद्द गरेर अरू तीनजना सिफारिस गरेका थिए ।

न्यायका प्रतिमूर्तिका रुपमा चिनिने प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुली समेत मुद्दा खेपिरहेका छन् । प्रमाणपत्र र जन्ममिति विवादमा उनीविरुद्ध डा. गोविन्द केसीले मुद्दा दायर गरेका छन् । वाहालवाला प्रधानन्यायाधीशले मुद्दा खपेको कमै उदाहरण छन् ।

सेनाका उपरथी प्रेमप्रकाश थापा जसलाई पूर्वप्रधानसेनापति गौरव रानाको पालामा सैनिक अदालतले कोर्ट मार्फल गरी दोषी ठहराई बर्खास्ती गरिएको थियो । पछि त्यो विषय पुनरावेदन हुँदै सर्वोच्च अदालतमा पुगेको छ । सेनाको विषय भएकाले प्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षेत्री त्यो मुद्दासँग जोडिएका छन् ।

राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, प्रधानन्यायाधीश, प्रधानसेनापति सबै आफ्ना प्रतिनिधि अथवा वारेसमार्फत सर्वोच्च धाइरहेका छन् । कार्यकारीका हिसावले सबैभन्दा बढी मुद्दा प्रधानमन्त्रीको टाउकोमा पर्ने गरेको सर्वोच्च अदालतको रेकर्डले देखाएको छ । मुद्दा खेप्नेमा राजनीतिक दलका नेतादेखि सरकारका मुख्यसचिव, प्रहरीका प्रमुखदेखि गर्भनरसम्म छन् । एआईजी बढुवाप्रकरणमा सशस्त्रका प्रहरी प्रमुख विरुद्ध पनि सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा परेको छ ।

सरकार प्रमुख, विभिन्न संवैधानिक निकायका प्रमुखहरू सर्वोच्च अदालतमा धाइरहेपनि सरकारका अधिकांश मन्त्रीहरूको मुद्दा अख्तियारमा पर्ने गरेको छ । सर्वोच्चमा पर्ने मुद्दालाई नजिकबाट हेर्ने कानुनब्यवसायीहरु कहिलेकाही देश नै झगडीयाहरुले चलाएको हो कि भन्ने लाग्ने गरेको बताउँछन् । बरिष्ठ अधिवक्ता बद्रीबहादुर कार्की देश नै तारिखमा चलेको बताउँछन् । ‘अहिले सर्वोच्चमा जति मुद्दा छन् ती दायर भएका मात्रै हुन्, दायर नभएर दरपीठ गरेको मुद्दा कति होलान’ कार्की भन्छन् ‘यो देश चलाउनेहरुमा केही न केही रुपमा देखिएको अक्षमता हो ।’ उनले बहुदल आएपछि अहिलेसम्म कुनैपनि प्रधानमन्त्री मुद्दा खेप्ने मामिलामा चोखो भएको बताए ।

सरकारले निर्णय गर्ने र त्यसको विरुद्ध सरोकारवाला पक्ष अदालत जाने प्रचलनले पनि प्रधानमन्त्रीले धेरै मुद्दा खेप्नुपर्छ । अहिले पनि सर्वोच्च अदालतमा २१ हजार मुद्दा विचाराधीन छन् ।

सर्वोच्च अदालतका प्रवक्ता नारायणप्रसाद पौडेलले पदमा बसेको व्यक्तिले लिने निर्णय विरुद्ध अदालतमा मुद्दा पर्नु सामान्य भएको बताउँछन् । तर त्यसलाई सामान्य रुपमा लिन नहुने बताउँछन सर्वोच्चलाई नजिकबाट हेर्ने अभिवक्ता भिमार्जुन आचार्य ।

आचार्यले देशका विशिष्ट व्यक्तिको विपक्षमा मुद्दा पर्नु सामान्य भएको बताए । उनले भने, ‘देशचलाउनेहरू नै मुद्दाको भागिदार बन्नु, झगडीयाका रुपमा तारिख धाउनु सोभनीय विषय होइन ।’

यो पनि पढ्नुस्

जव न्यायाधीशले प्रधानन्यायाधीशबिरुद्ध आदेश गरे

प्रधानन्यायाधीशको विपक्षमा न्यायाधीशकै वक्तव्य, बेञ्च पनि बहिस्कार

1201 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Powered by Facebook Comments

janta bank janata bank(nari) Janata Bank