साइकल साथी र समृद्धि

बुधबार, चैत्र २८, २०७४

- भगवान खड्का



धरानका कृष्ण केसी पर्यटकलाई धरानका बिभिन्न पर्यटकिय स्थल घुमाउन साईकलको प्रयोग गर्छन । उनी एक्लैले थालेको यो व्यवसायमा अहिले धरानका करिब १५ जना युवा संलग्न छन् । ३ बर्ष अघि सुरु भएको साईकलबाट पर्यटक घुमाउने ब्यवसाय अहिले आकर्षकको केन्द्र बनेको छ । व्यवसायमा लागेकाहरुले अहिलेसम्म आन्तरिक र बाह्यगरि करिब ३ हजार पर्यटक साईकलमा धरान घुमिसकेका छन् भने झण्डै २ लाख आम्दानी छ ।

बारा निजगढका डाक्टर समिर चौधरी केही सकय अगाडी साईकलमा मुगुको राराताल पुगेर आइपुगे । आफुसँग गाडी, मोटरसाईकल किन्ने हैसियत भएपनि स्वास्थ्यकालागि सधै साईकल प्रयोग गर्ने चौधरी बताउँछन् । ‘गाडि, मोटरसाईकलमा लाग्ने सबै खर्च पनि जोगिन्छ,’ चौधरी भन्छन्, अहिलेसम्म आफु पुर्ण रुपमा स्वस्थ्य रहेको छु त्यो पनि साइकलकै देन हो । ’

भारतको नाकाबन्दीका कारण पेट्रोलियमपदार्थको अभाब भएपछि मन्त्री र उच्चओहोदामा रहेका सरकारी कर्मचारीहरुले समेत साईकल चढेका थिए । बिज्ञान तथा प्रबिधिमन्त्रालयले आफ्नो मन्त्रालयले किन्नपाउने एउटा गाडी र दुईटा मोटरसाईकल बापतको पैसाले ७९ ओटा साईकल नै किनेको थियो । तर ती साइकल कता गए ?अहिले कसैले चढेको भने देखिन्न ।

अहिले पनि तराई मधेसका लाखौँ नेपालीको दैनिकीसँग जोडिएको छ, साइकल । तराईमा कतिपय नागरिकको पहिलो सवारी साधन नै साइकल हो । साईकलमा सानो सानो ब्यवसायबाट मनग्यआम्दानी गर्नेहरुको पनि कमि छैन । धादिङ्का बासु खड्काले १५ बर्षअघि साईकलमा थालेको तरकारी बेच्ने ब्यवसायबाट अहिले दुईजना छोराछोरीलाई बिदेशमा पढाइरहेका छन् । काठमाण्डौमा तीनतले पक्की घर त्यही साइकलको साहारामा बनेको छ ।

साईकलमा तरकारी, फलफुल, पानी, पत्रिका, दुध, बदाम, चटपटे लगायतका सामाग्री किनबेच गर्नेहरु बाक्लै देखिन्छन । यस्तो ब्यवसायमा पछिल्लो समय महिलाहरुको संलग्नता पनि बढ्दो छ । श्रीमानले दोस्रो बिवाह गरेपछि साईकलमा तरकारी बेच्न थालेकी काभ्रेकी सुष्मा आचार्य व्यवसायी नै भइसकेकी छन् । १३ बर्षमा गरेको सानो लगानीको व्यवस्थाबाट १७ लाख जम्मानै भइसकेको छ । दुई सन्तानको पढाई, लेखाईकालागि कसैको साहारा चाहिँदैन ।

नेदरल्याण्डका प्रधानमन्त्री दिनहुँ साईकलको प्रयोगबाट कार्यालय आवातजावत गर्छन । डेनमार्क, स्पेन, जर्मन, बेलायत स्विडेन जस्ता देश साईकलको प्रयोग बढाउन लागि परेकाछन् । नेपालले आफ्नो आयातको २० प्रतिशत अथवा सबैभन्दा बढी खर्च पेट्रोलियमपदार्थको आयातमा गर्छ ।

नेपालमा बषौं अघिदेखि साईकलमा ब्यापार ब्यवसाय गर्नेहरुको पनि कमि छैन । हेर्दा सानो जस्तो लाग्ने साईकल र यसबाट गरिने ब्यवसायका कारण पछिल्लो समय नागरीकको समृद्धितर्फको यात्रापनि बढ्दै गएको छ । नागरिकको साथी बनेको छ साइकल । त्यसकै साहारामा समृद्धि हाँसिलहुन थालेको छ ।

लेन छ थाहा छैन 

काठमान्डूमा साइकल चढ्ने कुरा आउना साथ संगै जोडिएर साइकल लेन को कुरा आउने गर्छ । साइकल लेन भन्नाले साइकल कै लागि भनेर बनाइएको छुटै बाटो भन्ने बुझिन्छ । साइकल लेन र अरु बाटाहरुमा धेरै फरक हुन्छ । राजधानीमा साइकल लेन मात्रै होइन साइकल शहर बनाउने चर्चा पनि बेला बेला चलिनै रहन्छ ।

सुरुमा वाताबरण मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाल्दा लालबाबु पण्डितले उपत्यकामा साइकल लेन बनाउने प्रतिवद्धता जनाएका थिए । तर, उनी अहिले अर्कै मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका छन् । अहिले बनिरहेको चक्रपथमा ड्रेन, फुटपाट र साइकल लेनसहित गरी २.५ मिटर मात्र छ । साइकल लेन बिनाको सडकले दुर्घटना निम्त्याउने निश्चित छ । निर्माणाधीन सडकमा छुट्याइएको २.५ मिटर ड्ेरनका लागि कि फुटपाट या साइकल लेनका लागि हो भन्ने प्रष्ट छैन ।

आठ लेनको फराकिलो सडक । फराकिलो सडकका दुईतिर उस्तै फराकिला फुटपाथ । ब्लक राखिएको फुटपाथ पनि दुई रंगको । सडकपट्टि साइकलमा गुड्नेलाई । किनारतिर चाहिँ मान्छे हिंड्नलाई । तर सडकतिरको भाग साइकलको लागि हो भन्ने धेरैलाई थाहा छैन । साइकल लेन भनेर छुट्याइएको ठाउँमा साइकलपनि गुड्दैन । काठमाडौंको तीनकुनेदेखि माइतीघरसम्मको विस्तारित सडकमा साइकल लेनको व्यवस्था गरिए पनि यो प्रयोगमा आउन सकेको छैन । एक अध्यनका अनुसार विश्वका ३५ प्रतिशत यात्रा ५ किमी भन्दा कम र ५० प्रतिशत यात्रा १० किमी भन्दा छोटा हुन्छन् । यति छोटो दूरीकालागि साइकल नै हुने पनि अध्यनमा दिइएको छ ।

193 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Powered by Facebook Comments

janta bank janata bank(nari) Janata Bank