ओलीले खनेको गोरेटोमा प्रचण्ड हिड्न सके पुग्छ : पूर्वराजदूत कार्की

अन्तरवार्ता

बिहिबार, चैत्र १०, २०७३

loading...


प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड बिहीबार राती उत्तरको शक्तिशाली छिमेकी चीन जाँदैछन् । विना एजेण्डा तर केही आकांक्षा लिएर  प्रचण्ड चीन जान लागेका बेला भ्रमणका विषयमा टिप्पणीहरु भइरहेका छन् । केपी शर्मा ओली सरकारले गरेका सम्झौताको जगमा हुन लागेको भ्रमणबाट के अपेक्षा गर्न सकिएला ? भ्रमणका विषयमा परराष्ट्र विज्ञहरूले मिश्रित प्रतिक्रिया दिइरहेका छन् । चीनको नेपाली राजदुतको भूमिका निभाइसकेका नेपाल चीन सम्बन्धका जानकार टंक कार्कीसँग नेपालपाटीले गरेका कुराकानी संक्षेप   

प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमण कस्तो भ्रमण हो ?

यो भ्रमण केवल सदभावना भ्रमण मात्रै हो । चिनियाँ पक्षले गरेको आमन्त्रणका क्रममा साइड लाइनमा अरु वार्ता पनि हुनेछ । यो भ्रमणले चीन नेपालका बिचमा भएको सम्बन्धलाई सुधार गर्न सहयोग गर्नेछ । अघिल्लो केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले गरेका सम्झौता कार्यान्वयनमा प्रतिवद्धता जनाएर प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड फर्किनु हुन्छ होला ।


यसअघि पनि नेपालका चिनियाँ राष्ट्रपति आउने विषयमा तयारी नभएको होइन । नेपालको राजनीतिक वातावरणका कारण चिनियाँ राष्ट्रपति आउन सकेनन । अहिले पनि चिनियाँ राष्ट्रपति नेपाल आउन तयार छन् । तर त्यो तहको भ्रमण आउने भनेको पर्यटक घुम्न आए जस्तो मात्रै होइन ।


त्यसका निम्ति सरकारका तर्फबाट गृहकार्य पुगेको छ ?

खासमा राम्रो गृहकार्य गरेर नेपाली पक्षले केही कुरा राखेको भए हुन्थ्यो । अहिले पुशपति नाथको जात्रा सिद्राको ब्यापार जस्तो मात्र भएको छ । खासगरि यसअघि जुन सम्बन्धमा गेरोटो कोरिएका छन् । त्यसलाई हामी पुरा गर्छौ भन्ने प्रतिवद्धतासहितको तयारीका साथ यो भ्रमण आयोजना गरिनुपथ्र्यो । अहिले यो अवसरलाई सदुपयोग गर्ने हिसावले मात्रै प्रधानमन्त्री जादै हुनुहुन्छ । त्यति मात्रै प्रयाप्त होइन । दुई देशबीचको सम्बन्धको बाताबरण छ त्यसलाई वामअप गरेर फर्किनु हुनेछ भन्ने म ठान्छु ।

ओलीले खनेको गोरेटेमा प्रचण्डलाई हिड्न कति सहज छ ?

उहाँ आफै त्यो गोरेटो खनिदाको सहयात्री हो । अहिले कतिपय भित्री बाहिर परिस्थिति जन्य कारणहरु होलान । त्यसलाई मृत जस्तै अवस्थामा रहेका सम्झौताहरुलाई फेरि जागृत बनाएर त्यसको कार्यान्वयनको दिशामा लाग्छौ भनेर प्रतिवद्धता जाहेर गछौ भनेर प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भन्न सक्नुभयो भने मात्रैपनि वातावरण फेरि सहज बन्नेछ ।

भ्रमण उसो भए सम्बन्ध सुधारको कडी मात्रै हो ?

यसले एक आपसका शंका पैदा भएको अवस्थामा त्यसलाई मत्थर पार्ने काम गर्छ । जुन हिसावले भेटवार्ता हुँदैछ, त्यसमा सम्झौता नभएपनि सम्बन्ध सुधारलाई थप सहयोग पुग्नेछ । अहिले पनि विग्री हालेको त होइन तर केही असमझदारी छन त्यसलाई चिर्ने काम गर्छ भन्नेमा म विश्वस्थ छु ।


स्वभाविक रुपमा गर्छ । चीनले जतिबेला सम्झौता भयो त्यति बेला नै काम सुरु गरेको अवस्था छ ।  रेल्वेलाइनको सम्भाब्यता अध्ययन, तेलका भण्डारको खोजी लगायतका काम सुरु भएको हो । तर नेपालको पाटमा नेपाल गम्भिर देखिएन । चिनियाँहरु बोली र बाणीमा संगति चाहान्छन् ।


प्रचण्डले केही कुरा नलिइकन त्यसको आधार तयार हुन्छ ? एजेण्डा खै त  ?

एजेण्डा भनेको पहिलाको नै हो । तीनै एजेण्डा कार्यान्वयन गर्नका लागि दुवै पक्षका तर्फबाट होमवर्क जरुरी छ । हिजोका सहमति कार्यान्वयनमा जति सक्रियता चाहिन्थ्यो त्यो तहको सक्रियता देखिएन । त्यसका कारण जे जे कारण भएपनि चीनका अगाडी वेवास्था गरेको नै देखिन्छ । अब नेपालले ढिला ढाला गर्दैनौं, हामी अन्यथा गर्दैनौ । हामी पुरा प्रतिवद्ध भएर अगाडी बढ्छौ भनेर नेपाल जान सक्नुपर्छ । चीनले ओबिआरमा प्रतिवद्धता खोजीरहेको छ । त्यसमा नेपाले खुला हिसावले चीनलाई प्रष्ट रुपमा बुझाउन सक्नुपर्छ । ओली सरकारले गरेका १० वटा एजेण्डाको फेर्मआर्क भित्र रहेर अगाडी बढ्छौ भनेर फर्किन सक्यो भने त्यसले चीनलाई विश्वस्थ बनाउन सक्ला ।

ओलीले गरेका सम्झौतामा प्रचण्डले त्यसो भन्न सक्नु होला ?

ओलीले गरेको सम्झौता व्यक्तीगत नभएर राज्यका तर्फबाट गरिएको हो ।  त्यसबाट प्रचण्डले दायाबाया जान मिल्दैन । ओली एमालेको नेता, व्यक्ति मात्र होइन राज्यको प्रतिवद्धता हो । त्यसबाट पलतिर जान कोही पनि सक्दैन । अझ ओलीले गरेको सम्झौतामा प्रचण्ड सहयात्री थिए । ओलीले बनौको बाटामो प्रचण्ड हिड्न सकेमात्रै पनि ठूलो उपलब्धी हुनेछ ।

प्रतिवद्धता कार्यान्वयन नगरि फेरि त्यो कुरा गर्छौ भन्दा चीनले प्रश्न गर्दैन ?

स्वभाविक रुपमा गर्छ । चीनले जतिबेला सम्झौता भयो त्यति बेला नै काम सुरु गरेको अवस्था छ ।  रेल्वेलाइनको सम्भाब्यता अध्ययन, तेलका भण्डारको खोजी लगायतका काम सुरु भएको हो । तर नेपालको पाटमा नेपाल गम्भिर देखिएन । चिनियाँहरु बोली र बाणीमा संगति चाहान्छन् । एकरुपता चाहान्छन् । अहिले त्यो कुरा त पक्का पनि गर्छ ।

चीनले गरेको अपेक्षा नेपालसँग के हो ?

चीन विरोधी गतिविधि नेपाल आफुले पनि नगरोस र अरुलाई पनि गर्न नदेओस भन्ने चाहान्छ । खासगरि फ्री तिब्बितमा उसको चासो छ । अर्को अहिले चीन खुला अर्थ राजनीतिमा अगाडी बढीरहेको छ । विश्व ब्यवस्थालाई नेतृत्व गर्न उसले नयाँ अभियान चालेको छ । आफुमात्रै होइन सबैलाई एक साथ अगाडी बढाउने अभियान उसले सुरु गरेको छ । त्यसका लागि अहिले ओबीआरको अबधारणा अगाडी बढाइरहेको छ । त्यसमा नेपालले प्रतिवद्धता जनाओस हस्ताक्षर गरोस भन्ने चाहिरहेको छ । यी दुईवटा एजेण्डामा नेपालले खुला दिलले सहयोग गरोस भन्ने उसको चाहाना छ ।


ओलीले गरेको सम्झौता व्यक्तीगत नभएर राज्यका तर्फबाट गरिएको हो ।  त्यसबाट प्रचण्डले दायाबाया जान मिल्दैन । ओली एमालेको नेता, व्यक्ति मात्र होइन राज्यको प्रतिवद्धता हो । त्यसबाट पलतिर जान कोही पनि सक्दैन । अझ ओलीले गरेको सम्झौतामा प्रचण्ड सहयात्री थिए । ओलीले बनौको बाटामो प्रचण्ड हिड्न सकेमात्रै पनि ठूलो उपलब्धी हुनेछ ।


भारतसँग जोडिएको विषयमा चीनको केही चासो छ ?

चीन र भारतबीचमा केही असमझ्दारीहरु छन् । यसमा उनीहरु ती विवाद सल्ट्याउन आफै सक्षछ छन् । त्यसमा हामी प्रवेश गर्नु हुँदैन । तर दुईवटा देशको सहयोगले के फाइदा लिन सक्छौ भन्नेमा सचेत ढंगले कदम चाल्नुपर्छ । एउटा खुसी बनाउन अर्कोको विरोधको अभ्यासले हामी अगाडी होइन पछाडी धकेलिन्छौ । उनीहरुका सामरीक स्वार्थ भन्दा हामी आफ्नो स्वार्थमा केन्द्रित हुनुपर्छ ।

चीनीयाँ राष्ट्रपति आउन बाटो खन्ने काम गर्ला ?

यसअघि पनि नेपालका चिनियाँ राष्ट्रपति आउने विषयमा तयारी नभएको होइन । नेपालको राजनीतिक वातावरणका कारण चिनियाँ राष्ट्रपति आउन सकेनन । अहिले पनि चिनियाँ राष्ट्रपति नेपाल आउन तयार छन् । तर त्यो तहको भ्रमण आउने भनेको पर्यटक घुम्न आए जस्तो मात्रै होइन । नेपाल चाडै नै एउटा स्थिर राजनीतिक वाताबरणमा प्रवेश गर्नेछ । २०१८ भित्री चिनियाँ राष्ट्रपति नेपाल आउनेमा म विश्वस्थ छु ।

9893 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

NIC Asia below taja khabar
Bajaj below taja samachar
RITZ sports right side Janamat health right side Samsung health right side bottom Below blog adv