चीनसँगका सम्झौता नेपाल र नेपालीको पक्षमा होस्

आइतवार, असार ३, २०७५



प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेपाली कांग्रेसका सहमहामन्त्री एवं पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतसँग प्रधानमन्त्री केपी ओलीको चीन भ्रमणको सन्दर्भमा
नेपालपटी डटकमका लागि एलीना कार्कीले गरेको कुराकानी ।

प्रधानमन्त्री चीन भ्रमणमा जाँदै हुनुहुन्छ, यो भ्रमणबाट तपाईले कस्तो अपेक्षा गर्नुभएको छ ?
भारत र चीन दुवै हाम्रा छिमेकी देशहरू हुन् । दुवै देशले आफुलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर आफना विकास निर्माणका कार्यहरू अगाडि बढाउनुपर्छ । हामी छिमेकी देश हौँ । छिमेकी भएका कारण कुनै पनि कुरामा हामीलाई हस्तक्षेप नगरी विकास निर्माणका काममा छिमेकीहरूले पनि सघाउनुपर्छ । र सम्झौता गरिएका विषयहरू कार्यान्वयन गर्न हामीलाई सहयोग गर्नुपर्छ । हामी भारत, चीन लगायत सबै देशसँग असल सम्बन्ध बनाउन चाहान्छौँ र यही सम्बन्ध कायम होस् भन्ने मेरो र आम नेपाली जनताको चाहना पनि हो । असल सम्बन्ध कायम गर्न यस पटकको भ्रमण केन्द्रित होस भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ ।

अघिल्लो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा केपी ओलीले चीनसँग ऐतिहासिक सम्झौता गर्नुभएको थियो । यसको कार्यान्वयन र नयाँ सम्झौता हुने अवस्था देख्नुभएको छ की छैन ?
सम्झौताहरू भनेका सैद्दान्तिक पक्ष हुन् । म परराष्ट्रमन्त्री भएको बेला पनि वान बेल्ट वान रोडको सम्झौता भएकै होे । सम्झौताहरू धेरै हुन्छन् र भएका पनि छन् । तर व्यवहारिक पक्ष भनेको भएका सम्झौताहरूलाई कसरी कार्यान्वयन गर्ने चरणसम्म ल्याउने भन्ने हो । अहिलेको प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणमा पनि नयाँ सम्झौता पनि हुन सक्छन र होलान पनि, तर कसरी हुन्छ भन्ने हो । कार्यान्वयनको कुरा ती सम्झौताहरू कुन रुपमा गरिन्छ भन्नेमा निर्भर हुन्छन् ।

सरकारी अधिकारीका भनाइ सुन्दा चीनले ल्याईदिए मात्र नेपालमा रेल आउँछ भन्ने बुझिन्छ के नेपाल आफैँले यसको अगुवाई गर्न सक्दैन् ?
हामीले हाम्रै लगानीमा रेल निर्माण गर्न सक्ने आर्थिक स्रोत छैन् । हामी आफैँ बनाउन सक्ने अवस्थामा छैनौँ । ठुलो लगानी गर्न सक्ने अवस्थामा हाम्रो छैन् । ऋण लिएर पनि ब्याज तिर्न सक्ने अवस्था छैन् जस्तो श्रीलङ्का तिर्न नसक्ने अवस्थामा पुगेको थियो हाम्रो पनि तेस्तै अवस्था आउँछ । हामी अबको एक सय वर्षपछि मात्रै रेल मार्ग निर्माण गर्न सक्ने स्थितिमा पुग्न सक्छौँ तर अहिलेको परिप्रेक्ष्यमा हामीसँग त्यस्तो अवस्था छैन् । आफैले लगानी गर्न सक्ने अवस्था आउन अझै एक, डेढ सय बर्ष पर्खिनुपर्छ ।

नेपालले असंलग्न परराष्ट नीति लिएको छ, छिमेक नीति सन्तुलन गर्न सरकारले कसरी सोच्नुपर्छ ?
हामीले छिमेकी मुलुकहरू चीन र भारत मात्र नभई अन्य सबै मुलुकसँग बराबरी सम्बन्ध कायम राख्नुपर्छ । असंलग्न भनेपनि जे भनेपनि एकले अर्को राष्ट्रको सार्वभौमसत्ता, अखण्डताको जगेर्नामा सहयोग गर्नुपर्छ । यसमा सरकारले पनि मुलुकको स्वार्थलाई मनन गरेर सम्झौता गर्नुपर्छ । गरिएका सम्झौता राष्ट्रको भलाइका निम्ति हुनुपर्छ । जनताको समस्याहरूका समाधान गर्ने खालका सम्झौताहरू हुनुपर्छ ।

तपाई पूर्व परराष्टमन्त्री पनि हुनुहुन्छ । कुनै पनि प्रधानमन्त्री भारत जाँदा नेपाली जनताले शंकाको नजरले हेर्छन र चीन जाँदा आशा राख्छन किन होला ?
यसमा २ ओटा कुरा छन् । एउटा भारत हाम्रो सबैभन्दा नजिकको छिमेकी र अर्को हाम्रो भारतसँग खुला सिमाना पनि छ । भारत सदियौँदेखि हाम्रा आन्तरिक मामिलामा परिचित छ र हामी पनि अरु छिमेकी भन्दा उसलाई नै नजिकबाट चिन्छौँ । भारत र हाम्रा केही रितीरीवाज र संस्कार पनि मेल खान्छन । एउटा कुरा के छ भने जोसँग बढी अन्र्तक्रिया हुन्छ, समस्या हुन्छ नै यस्तै अरु छिमेकीको तुलनामा हाम्रो भारतसँग नै बढी अन्र्तक्रिया हुन्छ यो पहिलेदेखिकै चलन हो । अन्र्तक्रिया हुँदैमा शंका गर्नु हाम्रो होइन । पछिल्लो समय सत्तामै बसेकाहरूले यस्तो उस्तो भन्दै बढाईचढाई कुरा गर्ने गरेको पाईन्छ । यो प्रवृति राम्रो होइन । काम भन्दा कुरा धेरै गर्ने परिपार्टी राम्रो होइन । चीन हाम्रो एउटा समृद्ध छिमेकी देश हो । उसँग भन्दा हाम्रो बढी आवतजावत अन्र्तक्रिया हुने भएकाले नै भारत भ्रमणमा जाँदा यस्ता आशंका पैदा भएका होलान् ।

प्रधानमन्त्रीलाई चीन भ्रमणसँग सम्बन्धित तपाईका सुझाव के–के छन् ?
विभिन्न पक्षमा समझदारी तथा सम्भौता गर्ने भन्ने बाहिरबाट सुनिएको छ । यसमा कुनै सुझाव दिनुपर्ने भयो भने दिउँला । तर, भ्रमणमा दुई देशबीचको सहयोग बढाउनुपर्छ । व्यापार लगानी बढोस र जे जस्ता सम्झौताहरू हुन्छन ती सवै नेपाल र नेपाली जनताको पक्षमा हुनुपर्छ । साथै अनुदान सहयोग पनि होस् भन्ने हाम्रो चाहना छ ।

1978 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Powered by Facebook Comments

janta bank janata bank(nari) Janata Bank