‘हामी त हनुमानजस्ता भयौँ ‘ : प्रदीप पौडेल, कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य

बुधबार, जेष्ठ ३१, २०७४

loading...


कांग्रेस नेतृत्वको सबभन्दा कान्छो पुस्ताका प्रतिनिधि हुन्, प्रदीप पौडेल । नेविसंघ हुँदै कांग्रेस केन्द्रीय सदस्यसम्म त पुगेका छन् । तर, पार्टी नेतृत्वमा पुरातनपन्थी मानसिकता रहँदा उनी र उनीजस्ता थुप्र्रै युवा कांग्रेस पाखा लगाइएका छन् । आन्तरिक लोकप्रियताको जगमा जबरजस्त उनी पार्टी नेतृत्वमा स्थापित भएका हुन् । कांग्रेसभित्रका उनी थरजस्तै पौडेलपक्षधर हुन् ।

 देउवाको मन्त्रिपरिषद्मा सहभागी गराउने सन्दर्भमा पार्टीको एउटा पक्षले असहमति जनाइरहेको छ । किन ?
– कांग्रेस पार्टी अवसर र चुनौतीको बीचमा छ । त्यो चुनौतीको सामना गर्नका लागि हामीले आन्तरिक एकतालाई सुदृढ बनाएर अगाडि बढ्नुपर्छ । मुख्य गरी भागबन्डा नगर्ने, भागबण्डाको पक्षमा छैन भनिए पनि सबैलाई भाग चाहिएको छ । त्यसैका निम्ति यी विषयहरू उठेका हुन् । सभापतिले पनि सबैसँग परामर्श गरेर अगाडि बढ्नुपर्छ । अहिले कांग्रेसले मुलुकको नेतृत्व गर्ने अवसर पाइरहेको छ । सभापतिलाई पनि हामीले सहयोग गर्नुपर्छ । हाम्रो अगाडि जुन चुनौती छ त्यो चुनौतीको सम्पूर्ण रूपमा सामना गर्न सकेनौं भने त्यसले कांग्रेसकै शाख गिराउँछ । यो अवस्थामा आफ्नो स्वार्थभन्दा माथि उठेर राष्ट्रिय स्वार्थ पूरा गर्नका लागि प्रेरित गर्नुपर्छ ।

 रामचन्द्र पौडेल खेमाका महेश आचार्यको नाम रातारात काटिनु, सो ठाउँमा ज्ञानेन्द्र कार्कीहरूले अवसर पाउनु । एउटा खेमाले शपथग्रहणको कार्यक्रम नै बहिष्कार गर्नु । यो अवस्थाबारे के भन्नुहुन्छ ?
– ठ्याक्कै भित्र के भएको हो त्यो त म भन्न सक्दिनँ । महेश आचार्यको नाम चर्चामा थियो । अर्थमन्त्री हुनका लागि स्वाभाविक पनि हो । त्यो ठाउँमा ज्ञानेन्द्र कार्की आउनुभयो । तर, यही विषयले कांग्रेसभित्र समस्या छ, झगडा छ भन्ने सन्देश बाहिर जानु हुँदैन । भागबण्डा नमिलेकै कारण यस्तो भएको हो भन्ने म अनुमान गर्न सक्छु ।

 उही गठबन्धनमा नेतृत्वका लागि मात्र सरकार फेरिनुलाई के भन्नुहुन्छ ?
– एकदमै राम्रो हुन सक्ने अवस्था थियो भने सरकार नफेरिने, लामो समयसम्म चलिरहने । स्थिरताको बाटोतिर मुलुक जानु राम्रो कुरा हो । तर, हामीसँग कुनै पनि पार्टीको संसद्भित्र स्पष्ट बहुमत छैन । बहुमत नहुँदा गठबन्धन हुने र सो गठबन्धन नै सरकार निर्माणको मुख्य आधार बन्ने गरेको छ । अहिले कांग्रेस र माओवादीबीच भएको सम्झौताकै आधारमा अगाडि बढिरहेको छ । कमसेकम दुबै पक्षले सहमतिलाई अक्षरशः पालना गरे । अहिले हाम्रा लागि यही पनि ठूलो विषय भएको छ । परिवर्तन भएको सरकारको कार्यभार समयमै पूरा गर्न सक्छ-सक्दैन ? जिम्मेवारी पूरा गर्नका लागि दोस्रो तह, प्रदेश, नयाँ संसद्को निर्वाचन माघ ७ गतेभित्र गरिसक्नुप¥यो । यी जिम्मेवारी पूरा गर्नसक्यो भने गठबन्धनको सार्थकता हुन्छ । पूरा गर्न सकेन भने सार्थकता रहँदैन । कांग्रेसले नेतृत्व गरेर मुलुकलाई परिणाम दिन सक्ने अवस्था पनि रहँदैन । त्यसैले ठूलो चुनौती सरकारले सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । चुनौती सामना गर्नका निम्ति आन्तरिक एकताबाट अन्य दल शक्तिलाई पनि साथमा लिएर यी विषय पूरा गर्नुपर्छ ।

 देउवाको उदयपछि कांग्रेसमा आन्तरिक लोकतन्त्र झन् संकटमा परेको टिप्पणी सुन्न पाइन्छ । वास्तविकता के हो ?
– परिवर्तनको अपेक्षा गरिएको थियो तर चल्ने तरिका उस्तै भयो । परिणाम देखिएन । बहस छलफल गरी निष्कर्ष निकाल्ने, विधि प्रक्रियाबाट अगाडि बढ्ने अवस्था रहेन । मुख्य कुरा पार्टीले मुलुकको समस्या समाधान गर्न योगदान गर्नुपर्ने थियो तर बढी सत्ताकेन्द्रित भएको हो कि ? भनेजस्तो देखियो । तसर्थ यी चुनौतीको सामना हामीले गर्न सकेनौं भने हामीमाथि विभिन्न कोणबाट आरोप लाग्ने अवस्था छ त्यो अझ प्रमाणित हुन्छ । तेस्रो पार्टीलाई समर्थन गरेर सत्तामा लग्यौं । उसले एकहदसम्म पहिलो चरणको स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न गरायो । उहाँहरूको समर्थनमा हामीले सरकारको नेतृत्व गर्न अवसर पाएका छौं । यसअघि कांग्रेसकै नेतृत्वमा संविधान जारी भएको छ, त्यो संविधान कार्यान्वयन गर्न हामीले अवसर पाएका छौं । त्यो अवसर पूरा गर्न सक्यौं भने जस लिन सक्छौं । सकिएन भने नेतृत्व असफल भएको पुष्टि हुन्छ ।

 वर्तमान नेतृत्वबाट पूरा हुनेमा कत्तिको विश्वस्त हुनुहुन्छ ?
– माघ ७ गतेभित्र तीनै वटा निर्वाचन गर्न जुन जिम्मेवारी छ त्यो पूरा गर्न नसकेको खण्डमा कांग्रेसका लागि मात्र होइन, देशकै लागि ठूलो दुर्घटना बन्न पुग्छ । तसर्थ प्रधानमन्त्रीज्यूको अर्जुनदृष्टि निर्वाचनमा मात्र केन्द्रित हुन जरुरी छ । दोस्रो चरणको निर्वाचन, प्रान्त हुँदै केन्द्रीय संसद्को निर्वाचन पूरा गर्नु छ । यी तीनैवटा निर्वाचन माघ ७ भित्रै गर्नुपर्छ । संसद्को आयु यो कुनै पनि बहानामा लम्ब्याइनुहुँदैन । सांसदको आयु बढाउनु दुर्भाग्य हुन्छ । जसले नेपालको लोकतन्त्र, गणतन्त्रलाई नै समाप्त गर्छ । यो कुरा प्रधानमन्त्रीले मुख्य रूपमा बुझ्न जरुरी छ ।

प्रदेश नम्बर २ र ५ को निर्वाचन तेस्रो चरणमा गर्न कुरा पनि जोडतोडसाथ उठिरहेको छ । यसबारे के भन्नुहुन्छ ?
– आन्दोलनकारी पक्षले आफ्नो पक्षले प्रभाव क्षेत्रमा तेस्रोमा गरौं भन्ने अवस्था हुन सक्छ । त्यो सुविधा लिन खोजेको हुनुपर्छ । तर, दोस्रो चरणमा बाँकी सबै निर्वाचन पूरा गरिनुपर्छ । सरकारले राजपाले उठाएको मुद्दाबारे तत्काल केही गर्न सक्ने अवस्था रह्यो भने त्यो गर्नुपर्छ । आन्दोलनमा घाइतेको क्षतिपूर्ति, सहिद घोषणा यी विषय तत्कालै गर्न सकिन्छ । फेरि १४ गतेको निर्वाचन सारिने कुरा शंका गर्ने ठाउँ देखिन्छ । यसरी निर्वाचन सारिए विखण्डनको मुद्दाले प्रश्रय पाउँछ । त्यसैलाई मलजल हुन्छ । तसर्थ तोकिएकै मितिमा निर्वाचन हुनुपर्छ ।

 प्रधानमन्त्री निर्वाचनमा राजपाले कांग्रेसको पक्षमा मतदान ग¥यो । तर, त्यही सरकारले गर्न लागेको निर्वाचन बहिष्कार गर्दै छ । यसमा कस्तो नियत पाउनुहुन्छ ?
– संविधान संशोधनको मुद्दा दोस्रो चरणको निर्वाचनअगावै पूरा हुन्छ भनेर प्रधानमन्त्रीज्यूले भन्नुभएको अवस्था होइन । अदालतको आदेशलाई अवज्ञा गरेर स्थानीय तहको संख्या वृद्धि गर्छु मलाई समर्थन गर्नुस् भन्नुभएको पनि होइन । सामान्य मान्छेले पनि बुझ्ने कुरा हो अदालतको आदेशलाई अवज्ञा गर्न सकिँदैन । संविधान संशोधनको मुद्दालाई दोस्रो चरणको निर्वाचन अगाडि पूरा गर्न सकिँदैन । यदि, तेस्रो चरणको निर्वाचनको मिति तोकिए पनि संविधान संशोधनको मुद्दा निर्वाचन अगाडि सल्टिन सक्दैन । कांग्रेस आफैंले संविधान संशोधन प्रस्ताव गरेको हो । त्यो प्रस्तावप्रति कांग्रेस राजपाजस्तै इमानदार छ । राजपाले कांग्रेसलाई शंका गर्नुपर्ने कुनै ठाउँ छैन । जसले आफैं प्रस्ताव ल्याउँछ । सो प्रस्तावक भएर प्रस्तुत भएको छ । वैधानिक हिसाबले संविधान संशोधन प्रस्तावक राजपा होइन, कांग्रेस हो । तसर्थ प्रस्तापक आफ्नै प्रस्थावप्रति इमानदार हुँदैन भनेर सोच्नु इमानदारी होइन । यद्यपि, कुनै पनि बाहनामा निर्वाचन सार्ने, तेस्रो चरणमा निर्वाचन गर्ने कुरा कसैका लागि पनि हितकर हुँदैन ।

 पहिलो चरणको स्थानीय निर्वाचनमा कांग्रेसले आफ्नो पुरानो वर्चस्व कायम राख्न सकेन । यो क्षतिको कारक के हो ?
– ०७० को निर्वाचनमा गणितीय हिसाबले कांग्रेस पहिलो पार्टी थियो । अहिले यो हामीबाट खोसेर एमालेले खोसेर लिएको छ । यद्यपि, निराशै हुनुपर्ने अवस्था छ भन्ने होइन तर निर्मम समीक्षा हुन जरुरी छ । किन दोस्रो भइयो, किन प्रमुख स्थानमा हामीले विजय हासिल गर्न सकेनौँ ? किन मेयर हारेर उपमेयर मात्र जितियो ? किन वडाध्यक्ष धेरै जितेर उपप्रमुख हारियो ? यो विषयमा समीक्षा गर्नु जरुरी छ । २१औं शताब्दीमा कांग्रेसजस्तो पार्टीले हारको कारण पत्ता लगाउन सक्दैन भने त्यो पार्टी आफैंमा व्यवस्थित छैन भनेर भनिने स्थिति बन्छ । समीक्षा गर्ने सन्दर्भमा टिकट वितरणमा विधि अपनाउनु जरुरी छ । यो विधिले टिकट वितरण गर्दै न्याय हुने र पार्टीले जित्ने अवस्था रहेन । कांग्रेस भएर रूखबाहेक अन्यन्त्र भोट हाल्ने छुट कसैलाई हुनुभएन । त्यो अर्काे समीक्षाको विषय हो । तेस्रो कुरा निर्वाचनको मुखमा महाभियोग प्रस्ताव, आइजिपी, राजदूत प्रकरणले पनि हाम्रो भोट घटेको छ । चौथो कुरा गठबन्धन अपवित्र भयो । पहिला–पहिला कम्युनिस्टले पनि कांग्रेसलाई भोट हाल्थे तर यसपटक कम्युनिष्ट विरोधीले कांग्रेसलाई भोट हाल्ने अवस्था भएन । साझा पार्टी, विवेकशीलको नाममा पनि कांग्रेसको भोट काटियो यस्तै कमजोरीका कारण हो कि जस्तो लाग्छ ।

 प्रधानन्यायाधीश काण्ड, आइजिपी प्रकरण, राजदूत काण्डजस्ता सभापतिको विचलनमा तपाईंहरूजस्ता युवाको भूमिका पनि शंकास्पद रह्यो । मौन रहनुभयो । किन ?
– निर्वाचनको मुखमा ती काण्ड भएका कारण जोडदार रूपमा उठाउन नसकेको कुरा सत्य हो । अब ती विषयमा हामी असहमत थियौं । पार्टीभित्रको एकता कायम राख्नुपर्छ भनेर अडिग थियौं । फेरि यी विषयका सन्दर्भमा यति धेरै परिवर्तन छिटोछिटो ढंगबाट भयो कि हामीले फरक ढंगले यी विषय उठाउने वातावरण पनि बनेन । मुख्य गरी निर्वाचन केन्द्रित हुनुपर्ने र निर्वाचनमा कांग्रेसलाई जिताउनकै लागि हामीले जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने भएका कारण ती विषय उठाउन र बहस हुन सकेन ।

 दोस्रो चरणको उम्मेदवारी चयनमा कांग्रेस–कांग्रेसबीचमै झडपको स्थिति (इटहरीमा) देखिएको छ । किन यो स्थिति आयो ?
टिकट वितरणको सन्दर्भमा कतिपय ठाउँमा भागबण्डा भएको छ । भागबण्डा पनि जित्ने आधारमा भइदिएको भए पनि हुन्थ्यो । भागबण्डा हुँदा जित्ने ठाउँ पनि गुमेको देखिएको छ । त्यसैले मैले अगाडि नै भनें यो विधिबाट न्याय हुँदैन । विधि नै परिवर्तन गर्नु जरुरी छ । तसर्थ कतिपय ठाउँमा टिकट वितरणमा फेरि पनि समस्या देखिएको छ । विधि परिवर्तन नगरी सच्याउन सक्दैनौं ।

 कुनै समय कांग्रेसलाई हराउन अरूले गठबन्धन बनाउनुपथ्र्याे । अहिले कांग्रेस आफैं अरूको बैसाखी टेकेर हिँडिरहेछ । गठबन्धनका नाममा अप्राकृतिक गठबन्धन बनिरहेको छ । यस्तो दृश्य देख्दा तपाईहरूको ‘मन’ पोल्दैन ?
– हनुमानले आफ्नो शक्ति आफैंले थाहा नपाएजस्तो हालत भयो कांग्रेसको । सबै कांग्रेसले रूखमा भोट हाल्ने स्थिति निर्माण गर्न सक्यौं भने हामीले कसैसँग तालमेल गर्नुपर्दैैन । अहिले पनि कांग्रेसप्रतिको समर्थन नेपाली समाजको गुमेको अवस्था छैन । नेपाली समाजमा कांग्रेसपार्टीलाई तिरस्कार गरेको अवस्था होइन । यद्यपि, हामीप्रति प्रशस्त गुनासा छन् । ती गुनासालाई सच्याउनु जरुरी छ । हाम्रो व्यवस्थापन प्रभावकारी हुन सकेको छैन । आफ्नो भोट सुरक्षित गर्न सक्दैनौं अरूसँग मिलेर जित्ने कोसिस गर्छाैं । यही कारण हाम्रो भोट गुम्ने स्थिति आयो । हाम्रो नेतृत्वले विभिन्न बहानमा आफ्नो स्वार्थपूर्तिका लागि एलायन्स गर्ने स्थिति बनेको छ । आफ्ना समर्थकका गुनासाको सम्बोधन र त्रुटि सच्च्याउन जरुरी छ ।

 नेतृत्वले तपाईंहरूजस्ता युवाको कुरा कत्तिको सुन्ने गरेको छ ?
– सबै विधि प्रक्रिया पूरा गरेर निर्णय गर्ने अवस्था अझै बनेको छैन । मलाई व्यक्तिगत रूपमा माया गर्नुपर्छ भनेको होइन । पार्टीमा म र मजस्ताको ‘पोजिसन’ स्वीकार गरिनुपर्छ । पार्टीको संरचनागत स्वरूपलाई क्रियाशील बनाएर पद्धतिसंगत ढंगले निर्णय हुन सकिरहेको छैन । पार्टीमा सच्चिनुपर्ने मुख्य कुरा यही हो । यो नसच्चिएसम्म र कार्यान्वयन नभएसम्म हामी यो कुरा उठाइरहन्छौं ।

आजको जनआस्थाबाट साभार

3674 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Powered by Facebook Comments

Nic Asia
dashain suvakamana
Asia Pacific Trade Concern Janamat health right side janta bank saral flyer Below blog adv