देश बनाउने सही बाटो

आइतवार, माघ ९, २०७३

loading...


- रम्भा पौडेल

आज समयले तिनै युवाहरुको खोजी गरिरहेको छ । अव राष्ट्रको उन्तीको ढोका तिनै श्रमिकहरुको हातमा छ,जो श्रम गर्छन,जो स्वरोजगारको खोजी  गर्छन र आत्मनिर्भर भएर बाँच्छन ।

rambha-poudelभुमिका :

सम्बृद्धि जीवनलाई उज्यालो बनाउने पाटो हो । प्रर्याप्त सन्तुलित खाना, बस्नलाई राम्रमे घर, लाउनलाई कपडा, शुद्घ पिउने पानी यातायात र संचार, गुणस्तरिय शिक्षा र स्वास्थ सुविधा, बिचारमा प्रगतिशिलता र स्रोत र साधनमा पहुँचको अवस्थालाई नै समृद्घ जीवन भन्न सकिन्छ ।
आज नेपाली जनताको जीवनस्तरलाई हेर्दा यी आवश्यकताहरु सवै जनताले अझै प्राप्त गर्न सकिरहेका छैनन । कैयौँ नेपालीहरुको सांझ– विहानको छाक टार्ने समस्या यथावत छ । यही खाने लाउने समस्या समाधानका लागि नेपाली जनताले परिर्वतन खोजे । राष्ट्र र जनताको उन्नतिका लागि नै ठुला ठुला आन्दोलनहरु भए ।

पार्टीहरुले भुमिगतै रुपमा भएपनि जनतामा चेतना जगाउने र आफ्ना अधिकारका लागि उठन र लडन जनतालाई जगाउने काम गरे । बहुदलले सवै कुरा खुला पारिदियो । हिजो धनि र गरिवका विचमा विचार र चेतनाको पनि गरिवी थियो । गरिव हुनु तथा तल्लो जात हुनु भाग्यको खेल हो भन्ने मान्यतामा थिचिएको समाजमा जनता आफनो भाग्य नै यस्तै भएको कुरा स्वीकार गरेर बसेको अवस्था थियो ।

जनताले खोजेको शासन ब्यवस्था नआइ जनताको दिन आउदैन भनेर नै पार्टीहरु शासन ब्यवस्था परिर्वतनमा लागे । जनता आन्दोलनमा लागे । विस २०६२÷६३ को शान्तिपुर्ण आन्दोलनले १५ सय वर्ष देखिको सामन्तवाद र २४० वर्ष लामो राजतन्त्रात्मक शासन ब्यवस्था परिर्वतन गरी गणतन्त्रात्मक शासन ब्यवस्था स्थापित भएको छ । नयाँ संविधान बनेको छ । जनताले आफुलाई मन पर्ने संविधान आफै निर्माण गरेका छन ।

बदलिएको परिस्थितिः
हिजोका राणाकालीन दिनहरुमा जनता बोल्न सक्ने अवस्थामा थिएनन।पंचायतकालमा थोरै खुकुला दिनहरु आए । पार्टीहरुले भुमिगतै रुपमा भएपनि जनतामा चेतना जगाउने र आफ्ना अधिकारका लागि उठन र लडन जनतालाई जगाउने काम गरे । बहुदलले सवै कुरा खुला पारिदियो । हिजो धनि र गरिवका विचमा विचार र चेतनाको पनि गरिवी थियो । गरिव हुनु तथा तल्लो जात हुनु भाग्यको खेल हो भन्ने मान्यतामा थिचिएको समाजमा जनता आफनो भाग्य नै यस्तै भएको कुरा स्वीकार गरेर बसेको अवस्था थियो ।
तर आज जनताका बिचारमा परिर्वतन आएको छ । पछाडि परेको वर्ग पनि आज राजनितिक चेतनाबाट जर्मुराउदै छन । अव भाग्य होइन अधिकार र उपभोगका लागि मानिसहरु उठदैछन ।हिजो घरभित्र बस्ने महिलाहरु आज खाडि मुलुक देखि जापान, बेलायत, अमेरिकासम्म काम, दाम र अवसरको खोजिमा पुगिरहेका छन ।

 

नेपाललाई नयाँ ढंगले विकास र परिर्वतन गर्नु पर्नै अवधारणाहरु अगाडि आएका छन । अर्थात नयाँ नेपाल बनाउने कुरा आएका छन । मुलुक अव राजनितिक मुद्घाबाट आर्थिक बिकास र समृद्घिको चरणमा प्रबेश गरेको छ । यसका लागि आर्थिक सुशासनको अवस्थामा उल्लेख्य परिर्वतनको खाँचो छ । देशको आर्थिक समृद्घिका निमित्त श्रमशत्ति, सा्रेत र साधनको परिचालन हुनु पहिलो आवश्यकता हो ।

हाम्रो देशको श्रम-शत्ति कहाँ र कस्तो अबस्थामा छ ? स्रोत र साधनहरुलाई के कसरी परिचालन गर्न सकिन्छ ? यसको खोजी हुनु जरुरी छ । नेपालको समृिद्घका आधार, प्रणाली, संरचना, अवसर र अवरोधहरुको पहिचान गरी अगाडि बढनु पर्दछ । युवा शक्ति बिदेसिएको छ । यसलाई रोक्ने बिन्दुको खोजि गरिनु पर्दछ ।


 

हाम्रा चुनौतीहरु :
एकातिर हत्या, हिंसा, बेरोजगारी, कालोबजारी,भष्टाचार,महिला बेचबिखन छदैछ भने अर्को तर्फ हाम्रो नेपाली समाज पुंजिवादको प्रारम्भिक अवस्थातिर रुपान्तरित हुदैछ । सवै कुरा पुँजिसंग दाँजिने र साटिने अवस्था बन्दै छ । यतिबेला महिला बिज्ञापनका साधन र चरम उपभोग्य बस्तु बन्दै छन । छन गेडी ‘सवै मेरी छैनन, गेडी सवै टेडी’ यो उखान अव नेपाली समाजमा मेल खाँदैछ । तर राज्यका चुनौती भने यस्ता रहेका छन ।

  •  प्रत्येक बर्षको आर्थिक बृद्घिदर अत्यन्त न्युन छ ।
  • देश भित्रको बढ्दो बेरोजगारीले जनशक्ति पलायन भैरहेको छ ।
  •  हरेक बर्षको आयात निर्यातलाई हेर्दा आयात बढदो र निर्यात घटदो भै ब्यापार घाटामा देखिन्छ ।
  •  उत्पादनका साधनमाथिको पहुँच र त्यसको वितरणमा असमानताका कारणले नै जनतामा असन्तुष्टी आएको छ ।
  •  गरिव झन गरिव हुदैछन भने केही मानिसको हातमा पूँजि थुप्रीदैछ ।
  • अवको हाम्रो बाटो :माथिका चुनौतिहरुलाई सामना गर्दै देश र जनतालाई समृद्घ बनाउने दिशातर्फलाग्नु सरकारको प्रमुख दायित्व हो । तर त्यसका लागि ठोस योजनाको भने खाँचो पर्दछ । स्वाधिन अर्थतन्त्रको मौलिक विकासको बाटो नै अवको हाम्रो मुल बाटो बन्नुपर्दछ । ब्यक्ति –ब्यक्तिमा छरिएर रहेको पुँजिलाई एकत्रित गर्दै साना ठुला योजना, परियोजना र संस्थाहरुको निर्माण गर्देै थप पुँजि निर्माणको दिशा तर्फ अगाडि बढन जनतालाई प्रेरित गरिनु पर्दछ ।

    गाउंफर्क अभियान अव फेरी लागु गर्नु पर्दछ । यतिन्जेल युवाहरु बाहिर बसे त ठिकै गरे । कसैले नयाँ सीप सीके, कसैले भाषा सिके, कसैले लगानीका आधार सिके त कसैले सभ्यता सिके होलान ।

ब्यक्ति संग रहेको पुँजिलाई ब्यावसायिक कममा लगानी गर्न प्रेरित गर्नु पर्दछ । बैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त हुने आम्दानीको निश्चित अंशलाई उत्पादनमुलक काममा लगानी गर्न ठोस योजना बनाइनु पर्दछ । देशभित्र छरिएर रहेका स्रोतहरको परिचालन गरिनु पर्दछ । लगानीकर्ताको पुँजिको सुरक्षाको ग्यारेन्टी गरिनु पर्दछ ।

 

बृद्ध र बच्चा बाहेक हरेक नेपाली नागरिकलाई काम गर्नै पर्ने बाध्यकारी अवस्था सृजना गर्नु पर्दछ । काम नगरि गफिएर ठुलो हैन काम गर्ने नै ठुलो होे भन्ने मान्यता स्थापित गरिनु पर्दछ । पलायन भएर गएको ठुलो श्रमशक्तिलाई नेपाल भित्राउने योजना बनाइनु पर्दछ । गाउंफर्क अभियान अव फेरी लागु गर्नु पर्दछ । यतिन्जेल युवाहरु बाहिर बसे त ठिकै गरे । कसैले नयाँ सीप सीके, कसैले भाषा सिके, कसैले लगानीका आधार सिके त कसैले सभ्यता सिके होलान ।

जेसुकै होस । आज समयले तिनै युवाहरुको खोजी गरिरहेको छ । अव राष्ट्रको उन्तीको ढोका तिनै श्रमिकहरुको हातमा छ,जो श्रम गर्छन,जो स्वरोजगारको खोजी  गर्छन र आत्मनिर्भर भएर बाँच्छन । ती सवै जनताका लागि नेपालको कृषि, पर्यटन, जलस्रोत, खानी, जंगल, माटो उद्योग, ब्यापार, जडिबुटी फलफुल सवै क्षेत्रले हामीलाई उपयोग गर भन्ने सन्देश दिइरहेका छन । यसमा नै हाम्रो भविश्य छ ।

1864 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

NIC Asia below taja khabar
Bajaj below taja samachar
RITZ sports right side Janamat health right side Samsung health right side bottom Below blog adv