नेता सुध्रे सबै कुरा सुध्रन्छ

बुधबार, माघ १९, २०७३

loading...


यतिखेर २०६२/६३ को आन्दोलनका घोषित माग र त्यसपछि देशमा उजागर गरिएका थप राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक आदि ईस्युहरुलाई निकास दिन र व्यवस्थापन गर्न नेपालका राजनीतिक दलहरुलाई फलामको च्युरा चपाए जत्तिकै कठिन भईरहेको छ । त्यो आन्दोलन असफल पार्न दिलोज्यानले लागेका देखि आन्दोलनलाई अझ अगाडि लैजान खोजिरहेका शक्तिहरु समेत परिवर्तन व्यवस्थापन गर्ने क्रममा आ—आफ्ना माग र अडान लिएर सक्रियतापूर्वक लागिरहेकाले यो व्यवस्थापन यति कठिन भएको हो । त्यति मात्र होईन त्यो आन्दोलन पछिका विभिन्न प्रसङ्गमा नयाँ र जटिल विषयहरु पनि देशी विदेशी विभिन्न तत्वहरुले प्रत्यक्ष र परोक्ष रुपमा नेपालको राजनीतिक प्लेटफर्ममा प्रवेश गराईएकाले पनि यो व्यवस्थापन यति कठिन भएको हो । आन्दोलनको नेतृत्व गर्ने प्रमुख दलहरुबीच समझदारी कायम रहिरहेको भए निश्चित रुपमा यो व्यवस्थापन यति चुनौतीपूर्ण हुने थिएन । यहाँ त त्यसो नभई यी दलहरु स्वयम् नै अलग अलग बाटो हिड्न थालेपछि अवस्था यति जटिल बन्न गएको हो ।

आन्दोलन सफल भएपछि देशको राजनीति चौराहामा खडा भएको बेलामा वाह्य शक्तिहरुले नेपालको राजनीतिक व्यवस्था र त्यस अन्तर्गतका विभिन्न कडीहरुलाई आफ्नो अनुकुल वनाउने उद्देश्यले दलहरुवीचको समझदारी विगार्न सक्रियतापुर्वक लागिरहे र दलहरुले पनि उनिहरुलाई प्रश्रय दिए । प्रमुख दलहरु वीच संविधान निर्माण टुङ्ग्याउने वेलाको जस्तो समझदारी कायम रहिरहेको भए भित्रि बाहिरी कुनै पनि शक्ति नेपालको आन्तरिक मामिलामा भिड्किा पाउने थिएन र अहिलेसम्म धेरै कुरा मिलेर चुनाव समेत भईसकेको हुने थियो । त्यहाँ नेर दलहरुले र विशेषगरी नेपाली काँग्रेसले गम्भिर गल्ती गर्नाले प्रमुख दलहरु वीच असमझदारी बढ्यो र राजनीतिक गतिरोध देखा पर्यो, जुन कहिलेसम्म कायम रहने हो भन्न सकिने अवस्था छैन । यसमा वाह्य शक्तिको निर्णायक भूमिका रहेको कुरा सवैले थाह पाएको कुरा हो । नेपाली काँग्रेस जिम्मेवार नभई दिनाले नेपालले अहिले यो अवस्था भोग्नु परिरहेको छ ।

बर्तमानमा भएकै नेताहरुवाट देशले निकास पाउने छ, संक्रमण काल टुङ्ग्याईने छ र देश अगाडि बढ्नेछ भनेर आशा गर्नु बाहेक अरु बिकल्प छैन । छोरीका बाबुले कन्यादान गरेर छोरीलाई बिदा गर्दा ज्वाँईलाई ‘पाले पुन्य, मारे पाप’ भने जस्तो । तैपनि नेताहरुमा जिम्मेवारी र दायित्वबोध बढोस्, गम्भिरता र संवेदनशीलता पलावस् भनेर कामना गर्नै पर्ने हुन्छ ।

संविधान सभाले अत्यन्त प्रगतिशील, लोकतान्त्रिक र समाबेशी संविधान वनाएको थियो । त्यसले संघीयतालाई आत्मसात गरेको थियो र नेपालमा पहिलो पटक संघीयता जस्तो निर्माण र व्यवस्थापन गर्न अत्यन्त कठिन संरचनालाई स्थापित गर्न अनेक चुनौतीहरु थिए र छन् । यस्तो अवस्थामा प्रमुख दलहरु वीच सौहाद्र्धतापूर्ण समझदारीको आवश्यकता थियो । यो सवैले अनुभूत गरेको र चाहिरहेको कुरा थियो । तर नेपालको लागि दुर्भाग्य यहि भयो कि दलहरुवीच त्यस्तो समझदारी कायम रहन सकेन । फलस्वरुप अहिले संविधान कार्यान्वयन् नै हुन नसकि अलपत्र पर्ने हो कि भन्ने चिन्ता सर्वत्र व्याप्त भएको छ । यदि दलहरुले विवादै विवादका वीच संविधानलाई बचाउन सकेनन् भने देश कुन हालतमा पुग्ला, जनता गम्भिर चिन्तामा छन् ।

यो सम्पूर्ण राजनीतिक उहापोहबीच एउटा के कुरा महसुश भईरहेको छ भने यस्तो गम्भिर, दुरगामी र महत्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तनलाई सफलतापूर्वक व्यवस्थापन र संस्थागत गर्न आन्दोलनको नेतृत्व गरेको एउटा वा केहि टावरिङ्ग व्यक्तित्व वा व्यक्तित्वहरुको आबश्यकता थियो । २०४६ सालको परिवर्तनलाई गणेशमान सिंह, मनमोहन अधिकारी, कृष्ण प्रसाद भट्टराई र मदन भण्डारी जस्ता ऐतिहासिक व्यक्तित्वहरुले सहज रुपमा व्यवस्थापन र संस्थागत गरेका थिए । २०६२/६३ सालको आन्दोलन र त्यस पछिको केही समय पुरानो पुस्ताका एक जना गिरिजा प्रसाद कोईराला थिए, उनि पनि संविधान बन्नु अगाडि नै विदा भए ।

अहिले देशमा सवैले नभएतापनि धेरैले मान्ने, सवै दलहरुलाई मिलाएर लैजान सक्ने, देश र जनता प्रति गम्भिर र जिम्मेवार भएर हेर्ने र अत्यन्त नभए पनि केही दुरदृष्टि भएको टावरिङ्ग व्यक्तित्वको अभाव देखिएको छ । अहिले अग्रपंक्तिमा रहेका नेताहरु सवै समवयका छन् । राजनीतिक संघर्ष र योगदानमा पनि मात्रात्मक मात्र घटीबढी होला । विलक्षण प्रतिभाका धनी कोही पनि छैनन् । त्यसैले उनिहरु देश, जनता, संविधान र व्यवस्थाको सवलीकरणको लागिभन्दा आफु र आफ्नो पार्टीको सवलीकरणको वारेमा बढी लागि पर्दछन् । त्यसैले बातै पिच्छे विवाद हुन्छ, अरुका राम्रा कुरा पनि स्वीकार गर्दैनन्, समझदारी बढाउने तिरभन्दा विगार्ने तिर लाग्दछन्, सम्हाल्ने तिरभन्दा भाँड्ने तिर बल गर्दछन् । आरोप, प्रत्यारोपमा उत्रन रमाईलो मान्छन् । सवै जना एक अर्काका प्रमुख प्रतिस्पर्धि छन् । अनि कसरी राजनीतिक गाँठो फुस्किन्छ ? कसरी राजनीतिक गतिरोधले निकास पाउँछ र संक्रमण काल टुङ्गिन्छ ?

नेता भन्नासाथ नागरिकहरु मुन्टो बटार्दछन् । अतः नेताहरुलाई हार्दिक आग्रह छ यसो गर्न आजैदेखि छोडी दिनुभयो भने हरेक नेपाली परिवारले तपाईको तस्बिर शयन कक्षमा सजाएर राख्नेछन् । यो पक्का छ । आगे यहाँहरुकै जो मर्जी ।

धेरै मुलुकमा ऐतिहासिक राजनीतिक परिवर्तन पछि यस्तै टावरिङ्ग व्यक्तित्वले परिवर्तनलाई व्यवस्थित रुपमा संस्थागत गरेको पाईन्छ । चीन, भारत, ईजिप्ट, सिङ्गापुर, दक्षिण अफ्रिका आदि त्यसका केही उदाहरण हुन् । तर नेपालमा नभएको कुरा खोजेर कहाँ पाउन सकिन्छ र ! बर्तमानमा भएकै नेताहरुवाट देशले निकास पाउने छ, संक्रमण काल टुङ्ग्याईने छ र देश अगाडि बढ्नेछ भनेर आशा गर्नु बाहेक अरु बिकल्प छैन । छोरीका बाबुले कन्यादान गरेर छोरीलाई बिदा गर्दा ज्वाँईलाई ‘पाले पुन्य, मारे पाप’ भने जस्तो । तैपनि नेताहरुमा जिम्मेवारी र दायित्वबोध बढोस्, गम्भिरता र संवेदनशीलता पलावस् भनेर कामना गर्नै पर्ने हुन्छ ।

नेपाली जनताले नेताहरुवाट आशा गरेको एउटा मात्र कुरा के हो भने कम्तिमा देशभित्र आपसमा जति विवाद र झगडा गरे पनि वाह्य शक्तिवाट प्रभावित नहुनोस् वा अप्रभावित रहनोस्, वाह्य शक्तिका कुरा सुनेर देश भित्र विवाद नगर्नोस्, प्रधानमन्त्री बनाई दिन्छु भन्दा—भैगो म आफ्नै प्रयत्नवाट हुन सक्दछु वा हुने कोशिश गर्दछु, तिमीले चलखेल गर्न थाल्यौ भने बरु म नहुन सक्दछु भन्ने आँट गर्नोस्, वाह्य शक्तिले म तिमीलाई प्रधानमन्त्री बनाई दिन्छु, प्रधानमन्त्री भएपछि हाम्रो यो माग पुरा गरी देउ भन्दा—यो सम्भव छैन भनेर ठाडै अस्वीकार गर्ने साहस् देखाउनोस् । तपाईहरुवाट यति मात्र हुन सक्यो भने नेपालमा सबै कुरा ठाउँमा आउने छ, राजनीतिक स्थिरता कायम हुनेछ, सरकार प्रभावकारी हुनेछ, विकासले गति लिनेछ र जटिल भन्दा जटिल समस्या पनि समाधान हुदै जानेछन् । यो ग्यारेण्टी छ ।

यहाँ कुरा विग्रेको र विग्रने कारण के हो भने वाह्य शक्तिले प्रधान मन्त्री बनाई दिन्छु (एकाध अपवादलाई छोडर) भन्दा तत्कालै र्याल काढी हाल्ने, लम्पसार परी हाल्ने र उसले मागेको जे पनि दिन तयार हुने । अर्थात विदेशीलाई देशको अस्मिता सुम्पेर भए पनि प्रधानमन्त्री बन्न तयार हुने । त्यसरी प्राप्त गरेको प्रधानमन्त्रीको पद ८, १० महिनाभन्दा बढीको हुदैन भन्ने कुरा बुझ्दा बुझ्दै पनि बन्न तयार हुने । अच्छा खासा ढङ्गले चलिरहेको सरकार ढाली आफु प्रधानमन्त्री बन्न वाह्य शक्ति गुहार्ने, प्रधानमन्त्री बनेको भोलिपल्ट देखि देश र जनताको लागि के गरौ भनेर लाग्ने भन्दा वाह्य शक्तिलाई कसरी खुशि पार्ने भन्ने तिर लाग्ने गरेकाले नै देशको यो हविगत भएको हो ।

यसो भएपछि वाह्य शक्तिले हाम्रा नेताको मन पेट थाहा पाउने नै भए, को कति पानीमा छ भनेर बुझ्ने नै भए । अनि हरेक पटक यहि हथकण्डा अपनाएर वाह्य शक्तिले नेपालको राजनीति र राजनीति मार्फत प्रशासन यन्त्रलाई आफ्नो ईसारा र निर्देशनमा चल्ने बनाएको छ । यो कुरा प्रत्येक सचेत नेपालीलाई थाहा भएको छ । त्यसैले नेता भन्नासाथ उनिहरु मुन्टो बटार्दछन् । अतः नेताहरुलाई हार्दिक आग्रह छ यसो गर्न आजैदेखि छोडी दिनु भयो भने हरेक नेपाली परिवारले तपाईको तस्बिर शयन कक्षमा सजाएर राख्नेछन् । यो पक्का छ । आगे यहाँहरुकै जो मर्जी ।

—000—

1481 पटक पढिएको
Loading...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Powered by Facebook Comments

Nic Asia
dashain suvakamana
Janamat health right side janta bank saral flyer Below blog adv